Beslenme, 1924 yılından bu yana yayınlanan Uluslararası İnsan Hakları Belgelerinde bir hak olarak ifade edilmektedir. Bütün bebekler ve çocuklar, sağlıklı olmak ve sağlığını korumak için yeterince beslenme hakkına sahiptir. Emzirme ise, bebeklere ve çocuklara bu hakkı sağlayan en ideal yöntemdir.

Ülkemizde yapılan araştırmalar emzirmenin yaygın olduğunu ve doğumdan sonraki ilk aylarda hemen her bebeğin anne sütü ile beslendiğini göstermektedir. 2003 yılında yapılan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması raporunda, 0-3 aylık bebeklerin emzirilme oranı %95.7, 4-6 aylık bebeklerin ise %86.4 olarak saptanmış ve bu oranın ilk yılın sonunda %67’lere düştüğü belirlenmiştir. Ortanca emzirme süresi 12 aydır. Ancak emzirme süresi uzun olmasına karşın, ek besinlere 6 aydan önce veya çok geç başlanması sorun oluşturmakta ve malnutrisyona yol açmaktadır. Yaşamın ilk 1 ayı içerisinde olan her 10 bebekten yalnızca 3’ü “ sadece anne sütü ” ile beslenmekte, diğer 7 bebeğe gereksiz yere yarar yerine çoğu kez zararlı olabilecek su ve ek besinler verilmektedir.

Diğer yandan ( 1998 TNSA ) genel olarak emzirilen bebeklerin hemen hemen %40’ına 6-7. aylardan sonra hiçbir ek besin başlanmadığı dikkati çekmektedir. 2003 TNSA raporuna göre ise 6. aydan sonra hemen hemen tüm bebeklere ek gıda başlanmasının anneler tarafından benimsendiği gözlenmektedir.

2003 TNSA’da 3 ayın altındaki bebeklerin %5’i, 4-6 aylar arasında ise %21.6’sı mama ile beslenmektedir.Yine 0-6 aylık bebeklerde biberonla beslenme oranı %25.4 olarak bulunmuştur.

Bu veriler, annelerimizin emzirmenin yararları konusunda ikna edilmelerinden çok nasıl emzireceklerinin öğretilmesine ve bunu uygulamak için desteklenmeye ihtiyaçları olduğunu göstermiştir. 

Hatalı anne sütü uygulamalarının önlenmesi, emzirmenin korunması, özendirilmesi ve desteklenmesine yönelik olarak, Bakanlığımızca 1991 yılından beri UNICEF/DSÖ önerleri ile “ Anne Sütünün Teşviki ve Bebek Dostu Hastaneler ” programı yürütülmektedir. Ülkemizde doğumların %85’inin hastanelerde yapılması bu kavramın geliştirilmesini desteklemiştir.

“ Bebek Dostu Hastane ” olarak başlayan çalışmalar, 2001 yılında anne sütünün desteklenmesinde önemi olan birinci basamak sağlık kuruluşlarını da içine alacak şekilde genişletilmiştir.

Tüm yeni doğan bebeklerin doğumdan sonra hemen emzirilmeye başlatılması ilk 6 ay “ sadece ” anne sütü verilmesi, 6. aydan sonra ek besinlere başlanmasının yanı sıra emzirmenin 2 yıla kadar devam ettirilmesi ülke politikamızdır.


BEBEK DOSTU İL KRİTERLERİ

İL MERKEZİNDE BULUNAN ÇOCUK HASTANELERİ İLE DOĞUM YAPTIRILAN HASTANELERİN TAMAMININ BEBEK DOSTU OLMASININ SAĞLANMASI

İLDE MAMA KODU UYGULAMALARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR YAPILMASI

İLDE 1. BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ VEREN SAĞLIK KURULUŞLARININ EN AZ % 10’ UNUN BEBEK DOSTU OLMASININ SAĞLANMASI

TOPLUMU BİLİNÇLENDİRMEK VE ANNE SÜTÜ UYGULAMALARINI YAYGINLAŞTIRMAK İÇİN EN AZ 3 FAALİYETTE BULUNULMASI

HASTANELERİMİZİN “ BEBEK DOSTU ” OLABİLMESİ İÇİN

Hastanede çalışan sağlık görevlilerine düzenli olarak emzirme konusunda eğitim ve bilgilendirme toplantılarının yapılması

Ek’de yer alan “Emzirmede 10 adım” uygulamalarının tüm hastanelere yerleştirilmesi

Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında annelerin tamamının emzirme konusunda eğitilmesi

Annelerle bebeklerin doğumdan sonra aynı odada kalmalarının sağlanması


Emzirmeyi engelleyen uygulamaların (biberon, emzik gibi) kullanımının önlenmesi gerekmektedir.

BAŞARILI EMZİRMEDE 10 ADIM

1. Kuruluşta çalışan tüm sağlık görevlilerine düzenli olarak iletilen yazılı bir emzirme politikası oluşturmak

2. Bu politikayı yürütmek için gerekli becerileri tüm sağlık görevlilerine kazandırmak üzere eğitmek

3. Tüm hamile kadınları emzirmenin yararları ve uygulaması hakkında bilgilendirmek

4. Annelere doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde emzirmeye başlamaları için yardım etmek

5. Annelere nasıl emzireceklerini göstermek, bebeklerinden ayrı kalsalar da emzirmeyi nasıl sürdüreceklerini öğretmek

6. Tıbbi bir gereksinme olmadıkça yeni doğana anne sütü dışında herhangi bir yiyecek ya da içecek vermemek

7. Anne ve bebeğin 24 saat aynı odada kalmasını sağlamak

8. İsteğe bağlı emzirmeyi özendirmek

9. Anne sütü ile beslenen bebeklere biberon veya yalancı emzik vermemek

10. Anneleri, taburcu olduktan sonra da emzirmeye devam edebilmeleri, karşılaşabilecekleri sorunları çözebilmeleri ve bebekleri ile kendilerinin kontrollerini yaptırabilmeleri için başvurabilecekleri sağlık kuruluşları hakkında bilgilendirmek


BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARI NELER YAPMALI

Anne sütünün teşviki ve bebek dostu sağlık kuruluşları programında; tüm bebeklerin doğumdan sonraki ilk yarım saatte hemen emzirilmeye başlatılması, ilk 6 ay “sadece” anne sütü verilmesi, 6. aydan sonra ek besinlere başlanmasının yanı sıra emzirmenin 2 yıla kadar devam ettirilmesi ülke politikamızdır.

Bebek Dostu 1. basamak sağlık kuruluşları ekte örneği bulunan emzirmeye dair yazılı bir politika hazırlamalı ve tüm sağlık personelinin bilgisine sunulmalıdır.

Tüm sağlık personeli anne sütü ve emzirme konusunda eğitilmelidir.

Kuruma başvuran ve ev gezileri sırasında tespit edilen gebeler ve emziren anneler anne sütü ve emzirme konusunda bilgilendirilmelidir.

Annelere nasıl emzirecekleri ve bebeklerinden ayrı kaldıkları zamanlarda süt üretimini nasıl sürdürecekleri gösterilmelidir.

Bebeğin her istediğinde emzirilmesi teşvik edilmelidir.

Sağlık kurumunda mama firma temsilcilerinin yardımcı sağlık personeline çalışması önlenmeli ve kurumda mamayı hatırlatır görsel materyalin bulunmaması sağlanmalıdır.

Tıbben gerekli görülmedikçe yeni doğan bebeklere ilk 6 ay anne sütünden başka yiyecek ve içecek verilmemelidir.